سيد اكبر حسيني قلعه بهمن
روانشناسي اخلاق، امروزه در زمرة جذابترين عرصههاي فعاليت بين رشتهاي در روانشناسي و اخلاق است كه در بيست سال اخير با سرعت بالائي مباحث آن گسترده شده و افراد زيادي را به سوي خود كشيده است. با اين حال، اين شاخة بسيار مهم، در فضاي فرهنگي كشورمان مورد غفلت قرار گرفته و توجه كمي نسبت به آن جلب شده است. در اين نوشتار كوتاه سعي ميكنم برخي از مهمترين شاخههاي اين حوزه را ارائه دهم. به اميد اين كه سرنخهائي براي مطالعات و پژوهشهاي انديشمندان ايجاد گردد.
ميتوان تعدادي از مهمترين شاخههاي روانشناسي اخلاق را در موارد ذيل قرار داد:
- قضاوت اخلاقي (moral judgment)؛
- استدلال اخلاقي(moral reasoning)؛
- حساسيت اخلاقي(moral sensitivity)؛
- مسئوليت اخلاقي(moral responsibility)؛
- انگيزه اخلاقي(moral motivation)؛
- هويت اخلاقي(moral identity)؛
- عمل اخلاقي(moral action)؛
- رشد اخلاقي(moral development)؛
- تنوع اخلاقي(moral diversity)؛
- شخصيت اخلاقي(moral character)؛
- احساس اخلاقي(moral emotion)؛
- اختلاف و ناسازگاري اخلاقي(moral disagreement)؛
- ضعف و شرارت اخلاقي(moral weakness)؛
اين موارد و عناوين از مهمترين شاخههاي روانشناسي اخلاق محسوب ميگردند. البته اين رشته در اغلب موارد و عناوين، عرصهاي تازه و مطالب مطرح شده در آن جديد ميباشد.